به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آوای لطیف، سازمان انتقال خون به عنوان یکی از حیاتی ترین نهادهای حوزه سلامت، مسئولیت تأمین خون سالم و فرآورده های خونی مورد نیاز بیماران را بر عهده دارد.
استان گیلان به دلیل موقعیت گردشگرپذیر، آمار بالای تصادفات جاده ای، جراحیهای قلب و عروق و جمعیت قابل توجه بیماران خاص همچون تالاسمی و هموفیلی، جزو استانهای پیشرو در مصرف فرآورده های خونی کشور محسوب میشود.
بر اساس آمار موجود، گیلان با نسبت ۳۵.۴۲ واحد خون به ازای هر هزار نفر جمعیت، یکی از بالاترین نرخهای اهدای خون را در کشور دارد و پس از استانهای مازندران، سمنان و یزد در جایگاه چهارم قرار گرفته است. این ویژگیها، ضرورت مدیریتی پویا، پاسخگو و بهره ور را در این نهاد دوچندان کرده است.
دکتر بابک پاکدل، مدیرکل انتقال خون گیلان؛ راز ماندگاری بیش از ۷ سال چیست؟
با وجود انتقادات گسترده از سوی اهداکنندگان مستمر خون و افکار عمومی درباره عملکرد اداره کل انتقال خون گیلان،دکتر بابک پاکدل که پیش از این مدیر حراست دانشگاه علوم پزشکی گیلان بود، پس از بیش از ۷ سال همچنان در این جایگاه باقی مانده است. این پرسش برای بسیاری مطرح است که راز این ماندگاری طولانی مدت چیست و چرا علی رغم چالشهای جدی، شاهد تغییر در مدیریت این نهاد حیاتی نبوده ایم؟
سرنوشت سامانه سیار خونگیری؛ تجهیزی که به مازندران رفت
یکی از مهمترین ابهامات، سرنوشت سامانه سیار خونگیری است. این تجهیزات که حدود ۷ سال پیش توسط سازمان انتقال خون ایران خریداری شده و طی ۶ سال گذشته در اختیار گیلان بوده، اکنون به استان مازندران منتقل شده و در شهرستان نکا راه اندازی شده است.
این سامانه مجهز به شش تخت خونگیری اتوماتیک و دو یخچال بانک خون است و برای چند سال در اختیار انتقال خون مازندران قرار گرفته است. این جابجایی در حالی رخ میدهد که مازندران نیز با چالش کاهش اهداکنندگان به دلیل بیماریهای فصلی دست و پنجه نرم میکند. این پرسش مطرح میشود که چرا با وجود نیاز استان به افزایش ناوگان سیار، این تجهیزات از گیلان خارج شده و آیا این تصمیم با نیازسنجی دقیق همراه بوده است؟
چالشهای عملیاتی و مدیریت منابع
غفلت از مدیریت مصرف و کاهش ضایعات خون
یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی عملکرد یک اداره کل انتقال خون، علاوه بر میزان جمع آوری، نحوه مدیریت مصرف و کاهش ضایعات خون و فرآورده های خونی است.
خون یک کالای حیاتی و فسادپذیر با عمر محدود است. تحقیقات نشان میدهد که عدم مدیریت صحیح مصرف در مراکز درمانی، درخواستهای غیرضروری، برآورد اشتباه نیاز و عدم بازگرداندن فرآورده های بلااستفاده به بانک خون، منجر به اتلاف این سرمایه ملی میشود.
آمار ضایعات خون در استان گیلان در این ۷ سال چه بوده و چه اقداماتی برای کاهش آن انجام شده است؟ آیا مدیرکل پاسخگوی این شاخص کلیدی مدیریتی است؟
بهره وری پایین و چالش فرسودگی تجهیزات
در گزارشهای علمی پژوهشی مربوط به تحلیل مدیریتی در ادارات کل انتقال خون، مشخص شده است که در حیطه فرآوری خون، بیشترین چالشها مربوط به قدیمی بودن تجهیزات و کمبود نیروی انسانی است. این در حالی است که مدیرعامل سازمان انتقال خون کشور به طور رسمی اعلام کرده که با وجود توسعه دو برابری بیمارستانها، سازمان انتقال خون با کاهش حدود ۲۵ درصدی منابع و ظرفیتها مواجه شده است.
با این اوصاف، این پرسش تخصصی مطرح میشود: مدیریت ۷ ساله انتقال خون گیلان در شرایط کاهش منابع ملی، چه راهبرد مشخصی برای نوسازی تجهیزات فرسوده، بهینه سازی نیروی انسانی و افزایش بهره وری داشته است؟
سوالات بی پاسخ دیگر
عدم برگزاری همایش روز جهانی و ملی اهدای خون در طول ۷ سال جهت تجلیل از اهداکنندگان مستمر خون و پلاکت
دیدار با خانواده شهیدان اخیر اهداکننده مستمر خون (حمید سلمان پیشه، امیر علی لطیفی) و تعداد دیدارها با جانبازان و خانواده شهدا در این مدت
علت عدم استقرار ماشین اهدای خون یا استقرار پزشکان در تجمعات ۴ ماهه شبانه
آیا پاکدل تاکنون یکبار در تجمعات حضور یافته اند؟
ضرورت پاسخگویی و شفافیت
پرسش کلیدی اینجاست: آیا ثبات ۷ ساله مدیریت در یک سازمان حیاتی، اگر با تحول، نوآوری و شفافیت همراه نباشد، میتواند به رکود و فقدان نگاه نو منجر شود؟ تحقیقات نشان میدهد در سازمانهایی که سازوکارهای تغییر مدیران ارشد محدود است، پدیده ای به نام «هوبریس» (تغییر شخصیت ناشی از قدرت) میتواند زمینه ساز پیامدهای منفی فردی و سازمانی شود.
با توجه به افزایش مراکز درمانی و نیاز روزافزون به خون و فرآورده های خونی، به نظر می رسد ضرورت دارد عملکرد اداره کل انتقال خون گیلان به صورت فرابخشی و شفاف ارزیابی شده ودکتر پاکدل پاسخ به این سوال اساسی که راز ماندگاری ۷ ساله چیست، رویکرد خود را برای رفع کاستیها تبیین کند. همچنین درباره علت انتقال سامانه سیار خونگیری به مازندران و تأثیر آن بر تأمین خون استان، پاسخ شفافی ارائه دهد.
