به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آوای لطیف : به قلم مدیر مسئول، خبرنگاران و فعالان رسانهای گیلان طی هفتههای اخیر اخبار و شنیدههای غیررسمی از تغییرات قریبالوقوع در رأس هرم مدیریتی شرکت آب و فاضلاب استان را پیگیری میکنند. اگرچه هنوز تاریخ دقیق این تغییرات اعلام نشده، اما انتظار میرود در آستانه این جابجایی، مدیرعامل جدید با اولویت قراردادن «رفع چالشهای زیرساختی» و «بهرهگیری حداکثری از سرمایههای انسانی متخصص و پاکدست» سکان این مجموعه حیاتی را در دست گیرد.
تحلیلهای میدانی از وضعیت آبفای گیلان حاکی از انباشت مشکلاتی است که سالهاست گلوی استان را میفشارد؛ از یک سو پروژههای نیمهکاره فاضلاب، فرسودگی شبکه و بحرانهای زیستمحیطی و از سوی دیگر، چالشهای مدیریت منابع انسانی و پاسخگویی شفاف. در این گزارش به دو محور اصلی مطالبات از مدیرعامل جدید پرداخته شده است.
محور اول: رفع چالشهای آب و فاضلاب؛ از رشت تا شهرستانها
۱. بحران فاضلاب و تهدید غیرقابل سکونت شدن رشت و انزلی
جدیترین هشدار درباره وضعیت گیلان را استاندار اخیراً مطرح کرده است: اگر ۳۰۰ میلیون دلار برای حل معضلات زیستمحیطی اختصاص نیابد، رشت و انزلی تا سه سال آینده غیرقابل سکونت میشوند. امروز روزانه ۳۸۰ هزار متر مکعب فاضلاب انسانی به دو رودخانه زرجوب و گوهررود وارد میشود؛ رودخانههایی که به جای جاذبه گردشگری، به منبع آلودگی و بوی تعفن تبدیل شدهاند و این سم مستقیماً به پیکره تالاب انزلی تزریق میشود .
۲. عقبماندگی تاریخی پروژههای فاضلاب (۲۶ درصد پیشرفت)
پروژههای تصفیهخانه فاضلاب گیلان که عمدتاً با تسهیلات بانک جهانی تعریف شده بودند، تنها ۲۶ درصد پیشرفت فیزیکی دارند. این در حالی است که میانگین پیشرفت مشابه در سایر استانها ۷۶ درصد است. پروژهای که از دههها قبل کلید خورده و همچنان بلاتکلیف رها شده، منتظر یک عزم جدی برای خروج از بنبست است .
۳. کیفیت آب، فرسودگی شبکه و کمبودها
فرماندار رشت صراحتاً اعلام کرده است: «کیفیت آب، فرسودگی شبکههای توزیع و جمعآوری نامناسب فاضلاب از مهمترین چالشهاست» . نه تنها رشت، بلکه شهرستانهایی نظیر آستارا (۴۴ درصد پیشرفت تصفیهخانه)، لنگرود و رودسر نیز با عقبماندگی زیرساختی و تنش آبی روستاها دست و پنجه نرم میکنند .
۴. معضل سایت پسماند سراوان
آلودگی زرجوب و گوهررود تنها ناشی از فاضلاب نیست؛ شیرابه سایت زباله سراوان به عنوان یک بمب ساعتی زیستمحیطی، هر لحظه معضلات را عمیقتر میکند. حل این مسئله نیازمند هماهنگی بیسابقه بیندستگاهی و ورود ویژه آبفا به عنوان متولی اصلی فاضلاب است .
۵. شکاف عمیق درآمد و هزینه
آبفای گیلان ۲۵۵ میلیارد تومان مطالبات دارد و مدیرعامل پیشین نیز بارها به شکاف درآمد و هزینه اشاره کرده بود . بدون تزریق منابع و «افزایش کمک زیان» از سوی دولت، حتی قویترین مدیران نیز در باتلاق مشکلات بودجهای زمینگیر خواهند شد .
محور دوم: تحول ساختاری و استفاده از نیروی انسانی متعهد
۱. پایان «تناقضگویی» و حرکت به سمت شفافیت
نمونهای از مدیریت غیرشفاف را شورای شهر رشت اخیراً افشا کرد: آبفا ابتدا «کمبود نیروی متخصص» را دلیل تأخیر چندماهه در ترمیم معبر ناشی از ترکیدگی لوله اعلام کرد، اما در جوابیه بعدی آن را «فاقد مستند» دانست! شورای شهر این رفتار را «مصادیق آشکار قصور و ترک فعل» خوانده است . مدیرعامل جدید باید فصل تازهای از پاسخگویی صادقانه را رقم بزند.
۲. عبور از بازیهای مدیریتی و لابیهای پشتپرده
تحلیلها نشان میدهد برخی افراد برای رسیدن به صندلی مدیریت، به لابیگری و توسل به هر وسیلهای روی آوردهاند، در حالی که برخی از مدعیان در پستهای قبلی خود ناموفق بودهاند . افکار عمومی انتظار دارد مدیرعامل جدید فارغ از جناحبندیها و با رأی کارشناسی انتخاب شود.
۳. توقف فرار نخبگان و استفاده از ظرفیتهای بومی
آبفای گیلان به تازگی فراخوان جذب ۸۶ نفر را اعلام کرده است . مدیر جدید باید این فرصت را به «تزریق خون تازه» تبدیل کرده و از ورود نیروهای بومی، متخصص و متعهد بدون حاشیههای رایج حمایت کند. اتکا به مدیران بومی و پاکدست که دغدغه ارتقای سیستم را دارند، نه صرفاً پر کردن رزومه شخصی، یکی از مهمترین مطالبات است.
۴. اولویتبندی هزینهها و مدیریت جهادی
در شرایط کمبود بودجه، تشکیل «کمیته درآمد» و اولویتبندی هزینهها یک ضرورت است . مدیرعامل جدید باید با حضور میدانی در مناطق محروم (نظیر پروژههای جهادی با همکاری ارتش و سپاه) الگویی متفاوت از مدیریت پشتمیزنشینی ارائه دهد
مشکلات آبفای گیلان آنقدر ریشهای و ساختاری است که با تغییر یک مدیر حل نمیشود؛ بلکه راهکار در بازبینی فرآیند ادغام آب و فاضلاب روستایی و شهری، تزریق اعتبارات کلان و اصلاح ساختار بودجهریزی نهفته است.
