به گزارش پایگاه خبری تحلیلی آوای لطیف: سرمایه اجتماعی به عنوان یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های حکمرانی مطلوب، نقش بی‌بدیلی در کارآمدی نظام اداری و مشروعیت‌بخشی به تصمیمات مسئولان دارد. در شرایطی که فرسایش اعتماد عمومی به یکی از چالش‌های جدی مدیریت شهری و استانی تبدیل شده است، تأکید بر مفاهیمی چون صداقت، شفافیت و پاسخگویی می‌تواند راهبردی عملی برای ترمیم رابطه میان حاکمیت و مردم تلقی شود.
در همین چارچوب، اظهارات اخیر اسماعیل میرغضنفری، فرماندار شهرستان رشت، در جلسه شورای اداری این شهرستان، نشان‌دهنده رویکردی است که سرمایه اجتماعی را نه یک شعار، بلکه زیربنای مشروعیت و کارآمدی نظام اداری می‌داند. این مواضع در حالی مطرح می‌شود که در همین استان، فرماندار شهرستان رودبار نیز با لحنی صریح‌تر، مدیران کم‌کار را به کناره‌گیری فراخوانده و از آنان خواسته است جای خود را به افراد توانمند بدهند.
«باید به مردم برگردیم»
اسماعیل میرغضنفری، فرماندار شهرستان رشت، در جلسه شورای اداری این شهرستان با تأکید بر ضرورت صیانت از سرمایه اجتماعی، اظهار داشت: «اگر می‌خواهیم سرمایه اجتماعی حفظ شود، باید صادقانه با مردم رفتار کنیم؛ باید به مردم برگردیم، در خدمت به آنان تعلل نکنیم و در عمل قدردان اعتماد و همراهی‌شان باشیم.»
میرغضنفری در این جلسه که با حضور مدیران دستگاه‌های اجرایی و اعضای شورای اداری برگزار شد، با اشاره به نقش محوری مردم در پیشبرد امور و همراهی آنان با مجموعه مدیریتی شهرستان، بر لزوم بازتعریف رابطه میان مسئولان و شهروندان بر پایه صداقت، شفافیت و پاسخگویی تأکید کرد.
وی سرمایه اجتماعی را مهم‌ترین دارایی هر نظام مدیریتی دانست و افزود: «اعتماد عمومی زمانی حفظ می‌شود که مسئولان در گفتار و رفتار خود صادق باشند و خدمت به مردم را نه یک وظیفه تشریفاتی، بلکه یک تکلیف اصلی و اولویت‌دار بدانند.»
فرماندار رشت در ادامه با تأکید بر پرهیز از تعلل در ارائه خدمات به شهروندان، خاطرنشان کرد: «مردم ولی‌نعمت ما هستند و همراهی آنان سرمایه‌ای گران‌بهاست که باید با عملکرد صادقانه و خدمت بی‌منت، قدردان آن باشیم. هیچ بهانه‌ای برای کوتاهی در خدمت به مردم پذیرفته نیست.»
هم‌زمانی با مواضع فرماندار رودبار؛ تأکید بر پاسخگویی در دو سطح
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که در ماه‌های اخیر، وحید پورحضرت، فرماندار شهرستان رودبار، نیز در جلسات شورای اداری همان استان با انتقاد از عملکرد برخی مدیران، بر ضرورت پاسخگویی و کارآمدی تأکید کرده است. پورحضرت در یکی از جلسات شورای اداری رودبار با اشاره به کم‌توجهی برخی مدیران به جلسات رسمی و مصوبات، تصریح کرد که «مدیری که توان انجام وظایف قانونی خود را ندارد، بهتر است مسئولیت را به فردی واگذار کند که از توان و انگیزه لازم برخوردار باشد.»
این هم‌زمانی قابل تأمل است: در حالی که فرماندار رشت بر «بازگشت به مردم» و «صداقت» به عنوان راهبرد ترمیم سرمایه اجتماعی تأکید می‌کند، فرماندار رودبار همان استان با لحنی هشداردهنده‌تر، مدیران ناکارآمد را به تغییر یا کناره‌گیری فرامی‌خواند. هر دو موضع، در نهایت یک هدف را دنبال می‌کنند: بازگرداندن کارآمدی نظام اداری از طریق پاسخگویی به مردم.
سخن آخر؛ از توصیه اخلاقی تا راهبرد نهادی
تأکید مکرر فرماندار رشت بر مفاهیمی چون صداقت، بازگشت به مردم و قدردانی عملی از همراهی شهروندان، حکایت از درکی واقع‌بینانه از وضعیت اعتماد عمومی و ضرورت ترمیم آن دارد. طرح چنین مواضعی از سوی عالی‌ترین مقام اجرایی شهرستان، می‌تواند به عنوان یک راهبرد عملی برای تقویت تعامل میان حاکمیت و مردم ارزیابی شود.
با این حال، تحقق این راهبرد مستلزم ترجمه این سخنان به اقدامات ملموس در حوزه‌های خدماتی، شفافیت در تصمیم‌گیری و پاسخگویی مستمر به مطالبات شهروندان است. در غیر این صورت، چنین اظهاراتی در سطح شعار باقی می‌ماند و نمی‌تواند خلأ موجود در سرمایه اجتماعی را پر کند.
از این منظر، تجربه هم‌زمان فرمانداری رودبار نشان می‌دهد که تأکید بر صداقت و بازگشت به مردم، بدون سازوکارهای عملی برای پاسخگویی مدیران، ممکن است در سطح توصیه اخلاقی باقی بماند. آنچه می‌تواند این دو رویکرد را به یک راهبرد منسجم تبدیل کند، ایجاد سازوکارهای نهادی برای ارزیابی مستمر عملکرد مدیران، پیگیری مصوبات و پاسخگویی آنان به مطالبات شهروندان است؛ همان چیزی که هم میرغضنفری به آن اشاره می‌کند و هم پورحضرت با صراحت بیشتری بر آن تأکید دارد.
